Định nghĩa

1. Động từ:
   • Vô tình nói ra một lời không nên nói, một lời không đúng lúc hoặc không phù hợp: Chỉ hành động nói một cách không chủ ý, không suy nghĩ kỹ, dẫn đến việc thốt ra những lời có thể gây tổn thương, tiết lộ bí mật hoặc tạo ra tình huống khó xử.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Trong lúc tranh cãi, cô ấy đã lỡ lời làm tổn thương bạn mình. (Trong lúc tranh cãi, cô ấy đã vô tình nói ra lời làm tổn thương bạn mình.)
  • Anh ấy lỡ lời tiết lộ tin bất ngờ trước khi có thông báo chính thức. (Anh ấy vô tình nói ra, tiết lộ tin bất ngờ trước khi có thông báo chính thức.)
  • Tôi chỉ là lỡ lời thôi, không có ý xấu gì đâu. (Tôi chỉ là nói sai một câu thôi, không có ý xấu gì đâu.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lỡ miệng": Cách nói khác có nghĩa tương tự "lỡ lời", nhấn mạnh vào việc nói ra từ miệng một cách vô ý.

  • Ông ta lỡ miệng kể chuyện cũ khiến mọi người ngượng ngùng. (Ông ta vô tình kể chuyện cũ khiến mọi người ngượng ngùng.)

• Dùng trong câu biểu thị sự hối tiếc: Thường đi kèm với các từ chỉ sự nuối tiếc như "giá mà", "ước gì".

  • Giá mà tôi đừng lỡ lời ấy thì đã không mất bạn. (Ước gì tôi đừng nói câu không nên nói ấy thì đã không mất bạn.)

Biến thể và từ gần giống

• Lỡ lời và lỡ miệng: Hai từ này có nghĩa gần như tương đương, đều chỉ việc nói sai một cách vô ý. "Lỡ miệng" có thể mang tính chất khẩu ngữ nhiều hơn.
• Buột miệng: Nói ra một cách bộc phát, khó kiềm chế, có sắc thái mạnh hơn "lỡ lời".
  • Nghe tin sốc, bà ấy buột miệng thốt lên một câu kinh khủng. (Nghe tin sốc, bà ấy bất ngờ thốt lên một câu kinh khủng.)

Từ đồng nghĩa

• Buột miệng: Nói ra một cách bột phát, không kìm lại được.
• Sẩy miệng: (Ít dùng) Nói hớ, nói sai một cách vô ý.

Từ trái nghĩa

• Thận trọng trong lời nói: Cẩn thận, suy nghĩ kỹ trước khi nói.
• Giữ mồm giữ miệng: Biết kiềm chế, không nói những điều không nên nói.

Thành ngữ liên quan

• Lời nói gió bay, lỡ lời khó lấy lại: Thành ngữ nhấn mạnh một khi đã nói ra lời không hay thì không thể thu hồi được, giống như gió thổi đi.

  • Anh phải cẩn thận, lời nói gió bay, lỡ lời khó lấy lại đấy. (Anh phải cẩn thận, lời nói như gió thổi đi, nói sai thì khó mà lấy lại được đấy.)

• Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói: Khuyên răn nên suy nghĩ thật kỹ trước khi phát ngôn để tránh "lỡ lời".

  • Nhớ uốn lưỡi bảy lần trước khi nói kẻo lại lỡ lời như lần trước. (Nhớ suy nghĩ thật kỹ trước khi nói kẻo lại nói sai như lần trước.)

1. Trót nói một câu không nên nói.